Portada | Crea un blog gratis | Para buscar | Mandar a un(a) amigo(a)

Cas(z)a de Poesía

Poesía Viva
URBANO MUÑOZ Y TRADUCCIONES DE FELICIANO (23-04-2007)

URBANO MUÑOZ  apareció en la penumbra de un recital de poesía mío, una noche, en El Averno de Lima. Me traía un poemario donde en varios poemas me rendía tierno homenaje sin nunca haberme conocido antes personalmente. Luego le conocí en su casa de Lima y nos vimos en otros recitales míos en donde le invité a leer sus poemas. Y luego no supe ya nunca más nada de él, hasta ahora cuando, al revisar papeles antigüos -manía de higiene mental de escritor a tiempo completo- encuentro esta selección y traducciones que hizo de mis poemas al runasimi (mal llamado quechua).

 Los publico para decirle a Urbano, donde quiera que se encuentre:

 UNO. Que le recuerdo con cariño.

DOS. Y los publico para darme la alegría al darme cuenta que son 40 (sí, cuarenta) años ya que apareció por primera vez un poema mío publicado en papel. Fue en la revista bilingüe castellano-inglés Áravec Nro. 3.

 TRES. los publico porque deben publicarse, después de algo de diez años de haberse traducido, o algo así,  y los publico,

 CUATRO. En homenaje a mis orígenes y a mi boca sin lengua, tronchada, y llena de un coagulo sorprendido.

Feliciano, Lima, 16 de abril de 2007.

 

FELICIANO

YANA KKÁNTU

KANTUTA NEGRA

Poemas de la sección WAYNOS del libro KANTUTA NEGRA, primer tomo de la trilogía que con Kantuta Roja y Kantuta Verde (aún inédito) conforman LAS CARAS DE

LA SERPIENTE NEGRA.

 

Selección y traducción

 

URBANO MUÑOZ

 

WILLAKUY

Kunanmi huk punku ruparun

tutayaqpi kanchachispa

huk qirupi sequsqa alquta.

 

Kunanmi tuqyaruqtaq

huk petardo

hinanspa sapinmanta pacha

huk hiru torre pawarun hanayman

hinaspam llaqtañataq ñawsa karrunkunawan

 

Chunninq Ande urqukunapin

tatatachkanku

ametralladora balakuna

mana riqsisqa, hukman tuqyaywan.

 

Hinaspam kunan, urqupi

chamisupa

miski kanchayninwan

qallarirunku latayninpa qepanta, punta rimachayninta

                       llapa guerrillerokuna.

 

NOTICIERO

 

Hoy ardió una puerta

fulgurando en lo oscuro

un perro ahorcado en un poste.

 

Hoy reventó

también un petardo

y desde sus raíces

una torre metálica voló por los aires.

Y la ciudad entera con los carros enloquecidos

se quedaron helados.

 

En el filtrado silencio de la puna y el Ande

van gorjeando las balas

de las ametralladoras

con sonido extraño y diferente.

 

Y hoy con dulce fulgor

de chamisa

en la montaña

dieron, tras su gateo, su primer balbuceo

             los guerilleros.

 

 

GUERRILLA WAYNU

Llakim hinaspam chanisqa kasqa

kiriy ukunchikman satiy.

 

Lliwpa qawampim, chuqriyarunku

llapa ancha munaykuna

hinaspam ruminkunaspas, sipunkunata qawaykuspanku,

macharisqallaña qaparirunku.

 

Ichaqa qampa qawaykipi purispam,

Pacha,

kunan, Chuqeqllapa kununusqampi,

punchawta qawarirquni.

 

Arí. Llakim hinaspam chanisqa kasqa

Kiriy ukuchikman satiy.

 

 

 

HUAYNO DE

LA GUERRILLA

 

Era una pena y valía

Hundirse dentro la herida.

 

Sobre todos se hicieron abscesos

los sueños

y las piedras, revisando sus rugosidades,

gritaron empavorecidadas.

 

Pero al caminar sobre ti,

Tierra,

en donde hoy tiembla el relámpago

vislumbré el día.

 

Sí. Era una pena y valía

hundirse dentro la herida.

 

 

 

HUK ÑEQE WAYNU

Pitwichkankichu ichapas

iscayninchikpi tutayachaykuna kananpaq.

 

Manata sasa simana iskay

muspnkunanchu kanchik. Imatapas.

Qari warmi siminmantawan makinasta

qapinakuspa kay Intipa lloqsimunanman riq

sonqusapallaña mayupi.

 

Pitwichkankichu ichapas.

 

 

 

PRIMER HUAYNO

 

Sueñas a caso

Tiernos ocasos entre tú y yo?

 

Si no somos dos fantasías. ¿Por qué?

Hombre o mujer tomados del labio

Y mano en este río

de corazones

hacia donde nace el Sol.

 

¿Sueñas acaso?

 

 

 

ISKAY ÑEQE WAYNU

Floripondiuo wayta intipa qallariyninwan

qinaspa sullanwan qapichukuq kaspa:

kalpanchawankim.

 

Sukankun maitinispa paqusqan chuqchaykikuna

hinaspam siwisapa, grandaspa

                                runakakiykunapas

                                 qelqakachanku

kalpachaspa samaypi.

 

Sallqa pachapa sumaqyachisqan

                           rumi hina kuyaykunam

llipipichisunki;

hinaspan ñuqamanta karupi kanki

hanaq pachawan mamaquchapa chawpinpi

karupim kanki.

 

Waqtaykimanmi chayamusaq

kinan, fusilpa kusi llasayninwan,

Ande ichukunapi qawampi purinaykikama.

 

 

 

 

SEGUNDO HUAYNO

 

Floripondio transido por la madrugada

y la escarcha del sol:

me das fuerza.

 

Silbantes cabellos dorados de maitines

Y tus dedos de anillos

                    y granadas

                    aspan signos

en el violado respiro.

 

Pétreas ternuras

            bruñidas de tiempo serrano

te nimban;

y estás lejos de mí,

más allá donde duerme húmeda

la ciudad

entre el cielo y el mar.

 

Llegaré junto a ti

Mientras hoy, con el peso feliz del fusil,

Caminas sobre el ichu de los Andes.

 

 

 

KIMSA ÑEQE WAYNU

Achikyaypa ukumantam qawawanki.

 

Achka qapariykunam

pisqokunam mamaquchaman ayqispanku

chinnikipi qisachakunku.

 

Warmi...

               llantuykipa patanpim

               sayarin anqas

                             chilliku

llapa hatarispa laqtakunapa

sayayninta qellqaspa.

 

 

 

 

TERCER HUAYNO

 

Me miras desde el fondo del alba.

 

Una bandada de gritos

de aves huyendo hacia el mar

anida en tu silencio.

 

Mujer...

             al filo de tu sombra

             se empina el grillo

          azul

dibujando el perfil

de los pueblos levantados.

 

 

 

 

TAWA ÑEQE WAYNU

Intita tullpupuspa

trigokunata sutkaspa

parapa mayllasqan kaq wayra:

                                                   nawi ruruykipi

    awqayman yaykuptiki.

 

 

 

CUATO HUAYNO

 

Viento lavado por la lluvia

rozando los trigales

retiñéndole al sol:

                            en tus ojos

                            cuando entras al combate.

 

 

 

SUYAY WAYNU

Qayninpa watakunatallan llusiraku, taksakunalla,

                                          Quío, Cayna hinaspa Porcoymanta,

nuyusqa pisqokuna qina,

rumiyasqakuna, kuyaysapakunallaña

hinaspa llumpay aslla armayuqkuna.

 

Ñampa uchuy rikuriynin, llapa guerrillerokuna.

 

Hayka pitaq chayamunqaku.

 

Juan Sanrtos Atawallpapa suni sayasqan allpamantam

kankan hamurqauku

              (kay ismusqa llaqtaman) iskay awqay

              Equipokunalla.

 

Kunanmi sonqunkupa pumpumyaynin uyarikurun

                 Oyón, Gorgorpi hinaspa cumun cabrakunapa

                                             mikunan waqtaq qatakunapi.

Ah, haykapitaq rikuchikunqaku guerrillerokunaqa.

 

Puriaqankupiqa huk qosñi ñanmi qepan

                             urqukunata killallachistin.

Ambontam, Yanahunacantam rirqaku

                     50 watapi wañuqkunata napaykustin.

Tusipin, Tangorpim punkun punkun qayakurqaku,

               kimsa chakata dinamitawan pawarachispa;

               hinaptinmi kankakunapas takirurqaku

               inti lluqsimuypi gina.

Cajatambombin awqaraku

                             akuyllakunawan

                             hinaspam saruparurqaku yapatawan.

Asilla karqaku lluqsispaqa:

           llakisqa hinam rikchaqurqaku tutapiqa

           icahaqa llapallan qari warmikunamantapas

           aswan kusisqa runakuna karqakuqa.

Asllna purilloi wichiqkunaqa

                        ichaqa, ñutu qirru inanman hinam,

columna guerrilleraman yaykuytan munastin

mana castellano kaq huk simillata rimaspanku.

 

...unayñam Alucantam maskastin

                                         llosisqankuqa

hinspa Wanatoqpa abasta tarpuspan waqasqampi

                                                                allpata.

 

Ichaqa lluiwpa tukuyninmanmi chayarunku.

 

Qaninpalam, uñay watañam, manam qekutakuy kanchu

                       ichaqa

haykapitaq kaykama chayamunqaku

                    Guerrillerokunaqa...

 

 

 

 

HUAYNO DE

LA ESPERA.

 

Hace pocos años partieron, diminutos, desde Quío, Cayna

                                                                         y Porcoy,

como aves mojadas

y endurecidas, repletas de amor

y demasiadas pocas armas.

Un botón de senda, los guerrilleros.

¿Cuándo llegarán?

Desde donde Juan Santos Atawallpa resistió,

vinieron hacia acá

            (para esta ciudad podrida) dos equipos

            de combate, nada más.

Ahora se han sentido sus latidos

          en Oyón, Gorgor y los pelados alrededores

donde pastan las cabras comunales.

Ah, ¿cuándo los guerrilleros se verán?.

A su paso una senda de humo queda

        cicatrizando los cerros.

Por Ambo y Yanawanca cruzaron saludando

a los muertos de la matanza del 50.

Por Tusi y Tángor llamaron a las puertas, después de volar                                                                                                                                                                                                                     con dinamita tres puentes;

                     y los gallos cantaron

                    como en la salida del sol.

En Cajatambo se enfrentaron

                        a los malvados

                        y los vencieron una vez más.

Fueron pocos al partir:

             parecían tristes en la noche

             pero eran los hombres y mujeres más alegres del planeta.

Pocos los que cayeron en la ruta

           pero, granos de hierro al imán,

           los pobres multiplicados se fueron agolpando al paso,

pidiendo un lugar en la columna guerrillera

hablando una sola lengua que no era el español.

... hace tanto que partieron

                     en busca de Aluncay

y la tierra donde lento el Zorromozo cultivó las habas

                                                          y lloró.

Pero llegaron a las lindes.

Hace poco y tanto tiempo y no hay apuro

                              pero

¿cuándo llegarán los guerrilleros

                             hasta aquí?.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Publicado por Feliciano a 17:39:09 in Cas(z)a de Poesía | Comentarios(2) |  Permacoplamiento

Sobre mi

RUNA, Cas(z)a de Poesía en un soporte más de comunicación poética de Runa, Asociación Pro Cultura y su revista en papel.

Queremos ser un encuentro rápido de poetas, poemas, poesía e intercambio de ideas sobre arte y literatura.

El cuadro aquí debajo pertenece al pintor HERBERT RODRÍGUEZ.

Cas(z)a de Poesía

Archivos

< Avril 2007 >
DiLuMaMeJeVeSa
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     

Buscar

  • Valid CSS!
  • Valid XHTML 1.0!
  • valid RSS
  • RSS
  • votre blog sur blogg.org
  • Podcast